Stowarzyszenie DBAJ O KRĘGOSŁUP

www.dbajokregoslup.pl

Prezentacja skoliozy

Niniejsza praca prezentuje analizę wyników badań oraz uchwycone przez autorów tendencje w częstości występowania poszczególnych typów skolioz wśród dziewcząt i chłopców w latach 1966 – 2004. Dokonując  analizy posłużyliśmy się wynikami badań uzyskanymi  przez pracowników Wojewódzkiej Przychodni Rehabilitacyjnej w Katowicach w latach 1960 –  1966 i  1978 – 1980  oraz Bielskiego Szkolnego Ośrodka Gimnastyki Korekcyjno – Kompensacyjnej im. Romana Liszki w Bielsku-Białej w latach 2000 – 2004. Analizie poddano kartoteki z pełną dokumentacją w liczbie po tysiąc w dwóch pierwszych okresach, natomiast w BSOGKK przeanalizowano kartoteki 788 osób. Zebrany materiał  posłużył do analizy częstości występowania u badanych, z uwzględnieniem płci,  typów skolioz jak poniżej:

  1. Jednołukowych  piersiowo – lędźwiowych w lewo – ScThLsin.
  2. Jednołukowych piersiowo – lędźwiowych w prawo – ScThLdx.
  3. Dwułukowych piersiowych w prawo, lędźwiowych w lewo – ScThdxLsin.
  4. Dwułukowych piersiowych w lewo,  lędźwiowych w prawo –  ScThsinLdx.

Następnie dokonano  porównania uzyskanych wyników.


Skolioza jednołukowa  ScThLsin             Skolioza dwułukowa ScThdxLsin

Tabela nr 1.  Procentowy stosunek badanych dziewcząt do chłopców.

Powyższa tabela wskazuje na niewielkie tendencje stałego zmniejszania liczbowej przewagi dziewcząt nad chłopcami zgłaszającymi się do specjalistycznych ośrodków korekcyjnych.

WYNIKI BADAŃ

Szczegółowa analiza dokumentacji badanych osób we wszystkich trzech okresach pozwoliła na zaprezentowanie zestawienia rozpoznanych skolioz w poniższej tabeli zbiorczej.

Tabela nr 2. Częstość występowania różnych typów skolioz wśród dziewcząt i chłopców w trzech okresach badawczych.

Uzyskane wyniki pozwoliły na uchwycenie pewnych charakterystycznych zmian w typie skolioz występujących u dziewcząt i chłopców w ciągu ostatnich 50 lat . Ilustrują je poniższe wykresy.

Wykres nr 1. Występowanie skoliozy jednołukowej prawostronnej (ScThLdx) u chłopców i dziewcząt w trzech okresach badawczych.

Analiza uzyskanych danych pozwala na sformułowanie  następujących spostrzeżeń:

  • od lat sześćdziesiątych dwukrotnie zmalała zarówno u dziewcząt (z 29 % do 14 %) jak i chłopców (z 27 % do 13 %) częstość występowania skoliozy jednołukowej prawostronnej,
  • skrzywienie jednołukowe w prawo nie jest zróżnicowane płciowo i w każdym z okresów badawczych kształtuje się na tym samym poziomie

Wykres nr 2. Występowanie skoliozy dwułukowej piersiowej w lewo, lędźwiowej w prawo (ScThsinLdx) u chłopców i dziewcząt w trzech okresach badawczych.

Powyższy wykres wskazuje, że częstość występowania skoliozy dwułukowej piersiowej w lewo, lędźwiowej w prawo (ScThsinLdx) utrzymuje się  na stałym niskim poziomie od czterdziestu lat (3 – 6 %) oraz, że jej występowanie nie jest związane z płcią.

Wykres nr 3. Występowanie skoliozy dwułukowej piersiowej w prawo, lędźwiowej w lewo (ScThdxLsin) u chłopców i dziewcząt w trzech okresach badawczych.

Uzyskane wyniki wskazują na znaczny wzrost liczby chłopców i dziewcząt z tego typu skoliozą w czasach obecnych w stosunku do obu poprzednich  okresów badawczych. Wzrost ten szczególnie jest widoczny w stosunku do drugiego okresu badawczego i kształtuje się  na poziomie 22% u dziewcząt i 15%  u chłopców.  We wszystkich okresach badawczych w tym typie skolioz  znacznie, bo dwukrotnie przeważały  dziewczęta.

Wykres nr 4. Występowanie skoliozy jednołukowej lewostronnej (ScThLsin) u chłopców i dziewcząt w trzech okresach badawczych.

Częstość występowania skoliozy jednołukowej w lewo na przestrzeni ostatnich pięćdziesięciu  lat nie wykazuje wyraźnych tendencji malejących, ani rosnących. Maksymalną liczbę dziewcząt i chłopców z tego typu skoliozą zanotowano w drugim okresie badawczym. W pierwszym i trzecim osiągnięto niemalże te same dane. Widoczne natomiast jest, że u chłopców ten typ skoliozy występuje znacznie częściej, a różnica ta wynosi od 20% do 24%.

Wykres nr 5. Występowanie skoliozy jednołukowej lewostronnej (ScThLsin) i dwułukowej piersiowej w prawo, lędźwiowej w lewo (ScThdxLsin) u dziewcząt i chłopców w trzecim okresie badawczym.

Powyższy wykres ilustruje nam procentowy rozkład wyników badań z ostatniego okresu badawczego u chłopców i dziewcząt  w dwóch najczęściej występujących  typach skolioz  (skoliozy jednołukowej w lewo i dwułukowe piersiowej w prawo i lędźwiowej w lewo). Wykres ten  wskazuje, że choć te dwa typy skolioz to problem 80 % chłopców i 80% dziewcząt, to jednak rozkład wyników wyraźnie powiązany jest z płcią. Dla chłopców charakterystyczna jest skolioza jednołukowa w lewo- 50 %, a dla dziewcząt dwułukowa piersiowa w prawo, lędźwiowa w lewo –54 %.

WNIOSKI

  1. Płeć nie różnicuje częstości występowania dwóch typów skolioz ScThLdx i ScThsinLdx.
  2. Na przestrzeni ostatnich 50 lat najbardziej zmieniła się częstość występowania skoliozy typu ScThLdx .i ScThdxLsin.
  3. Najbardziej zróżnicowane płciowo są skoliozy typu ScThLsin i ScThdxLsin.
  4. Ze względu na mniejszą skuteczność procesu korekcji skolioz dwułukowych w odcinku piersiowym w prawo i lędźwiowym w lewo oraz wyraźne zwiększenie się częstości ich występowania u obu płci w ostatnim okresie badawczym, możemy mówić o narastaniu trudności w uzyskaniu pożądanego efektu korekcyjnego szczególnie u dziewcząt.

Przeprowadzone przez nas badania porównawcze zwracają uwagę na charakter zmian w kształtowaniu się wad postawy ciała w płaszczyźnie czołowej, nie dają jednak odpowiedzi na pytanie „ dlaczego ? „. Pozostaje nam wierzyć, że  rozwój nauk medycznych udzieli odpowiedzi chociaż  na niektóre z tych pytań , co niewątpliwie przyczyni się do zapobiegania tym wadom, a także podniesienia skuteczności oddziaływania korekcyjnego.

 

1 Nowicka M., Parczyńska-Kanas M. (1983). Epidemiologia bocznych skrzywień kręgosłupa u pacjentów w  Wojewódzkiej Przychodni Rehabilitacyjnej w Katowicach.
PZWL, Warszawa, s.27-30.

1. Płeć nie różnicuje częstości występowania dwóch typów skolioz ScThLdx i ScThsinLdx.

2. Na przestrzeni ostatnich 50 lat najbardziej zmieniła się częstość występowania skoliozy typu ScThLdx .i ScThdxLsin.

3. Najbardziej zróżnicowane płciowo są skoliozy typu ScThLsin i ScThdxLsin.

Ze względu na mniejszą skuteczność procesu korekcji skolioz dwułukowych w odcinku piersiowym w prawo i lędźwiowym w lewo oraz wyraźne zwiększenie się częstości ich występowania u obu płci w ostatnim okresie badawczym, możemy mówić o narastaniu trudności w uzyskaniu pożądanego efektu korekcyjnego szczególnie u dziewcząt.